Od kiedy w 1971 roku prezydent Nixon ogłosił, że dolar nie będzie już wymienialny na złoto, wkroczyliśmy w nową erę w finansach. W dzisiejszym świecie, gdzie wartość pieniądza opiera się głównie na zaufaniu do tych, którzy go emitują, złoto stało się swoistą polisą ubezpieczeniową na czarną godzinę.
Historia ostatnich kilkudziesięciu lat pokazuje, że złoto działa jak barometr strachu i niepewności na świecie. Kiedy dzieje się coś złego, jego cena rośnie.
- Lata 70. – szalała wtedy stagflacja, a kryzys naftowy wstrząsnął światem. Cena złota wystrzeliła z około 42 dolarów do ponad 800 dolarów za uncję.
- Inwazja na Afganistan (1979) – to wydarzenie podbiło cenę do rekordowego wówczas poziomu 850 dolarów w styczniu 1980 roku.
- Ataki z 11 września 2001 – po zamachach cena złota natychmiast skoczyła o ponad 6%. Inwestorzy w panice szukali bezpiecznej przystani.
Era po wielkim kryzysie 2008 roku przyniosła kolejne wstrząsy:
- Globalny kryzys finansowy (2008) – zaufanie do banków legło w gruzach, a banki centralne zaczęły masowo drukować pieniądze. To napędziło rajd cenowy złota z poniżej 1000 dolarów do ponad 1900 dolarów we wrześniu 2011 roku.
- Pandemia COVID-19 (2020) – kolejny masowy „dodruk pieniądza” i strach przed inflacją sprawiły, że cena złota po raz pierwszy w historii przekroczyła 2000 dolarów.
- Wojna w Ukrainie (2022) – rosyjska inwazja spowodowała gwałtowny wzrost cen, które niemal pobiły rekord z 2020 roku. Globalne zapotrzebowanie na złoto w pierwszym kwartale wzrosło aż o 34%.
Czytaj także: Sztabki złota czy sztabki… masła? Co nam mówi Gold Butter Index?
Banki centralne wkraczają do gry
Jednak najważniejszą zmianą na rynku złota jest to, że banki centralne, zwłaszcza z krajów rozwijających się, stały się jego wielkimi i stałymi kupcami. W latach 2008-2022 ich rezerwy wzrosły o ponad 5,5 tysiąca ton. Sam 2022 rok był pod tym względem rekordowy – skupiono najwięcej złota od 1967 roku.
Dlaczego to robią? Powody są czysto strategiczne:
- Chcą uniezależnić się od dolara – wiele krajów ma dość zależności od amerykańskiej waluty, która bywa używana jako narzędzie polityczne.
- Boją się sankcji – zamrożenie rosyjskich rezerw dolarowych po ataku na Ukrainę było dzwonkiem alarmowym. Pokazało, że tylko złoto trzymane we własnym skarbcu jest w pełni bezpieczne.
- Budują wiarygodność – złoto działa jak „kotwica zaufania”, wzmacniając pozycję lokalnych walut.
Te regularne zakupy banków centralnych tworzą stały popyt, który w dużej mierze nie zważa na cenę. Działa to jak poduszka bezpieczeństwa dla cen złota i sprawia, że gwałtowne i długie spadki są dziś mniej prawdopodobne.
Czytaj także: CBDC – innowacja czy ograniczenie wolności?
Czarek Jóźwik
„Sklep Goldsaver to wygodne rozwiązanie dla osób jak ja, które do tej pory nie miały zbyt wiele do czynienia ze złotem. Można ustawić stałe zlecenie i przypomnieć sobie o złocie jak kurier przyniesie już całą uncjową sztabkę. Nie trzeba śledzić notowań i zastanawiać się, czy teraz jest dobry moment na zakup czy nie. Spoko wygodny sposób na budowanie kapitału na przyszłość, bez konieczności zagłębiania się w niuanse rynku”
Co napędza ceny dzisiaj?
Zazwyczaj jest tak, że gdy dolar jest mocny, a stopy procentowe wysokie, złoto traci na atrakcyjności. Ale ostatnio to geopolityka rozdaje karty. W 2022 roku, mimo że amerykański bank centralny (Fed) ostro podnosił stopy procentowe (co powinno osłabić złoto), jego cena trzymała się mocno. Dlaczego? Odpowiedzią jest ogromny strach związany z wojną w Ukrainie i nieustające zakupy banków centralnych.
Obecnie na rynku liczą się głównie dwa napięcia:
- Rywalizacja USA-Chiny – ciągła niepewność związana z wojnami handlowymi i strategiczną konkurencją motywuje Pekin do regularnego gromadzenia złota.
- Skutki wojny w Ukrainie – ten konflikt nie tylko podbił ceny, ale przede wszystkim przyspieszył globalny trend odchodzenia od dolara. To z kolei wzmacnia długoterminowy popyt na złoto ze strony oficjalnych instytucji.
Czytaj także: Legalizacja złota i srebra jako środka płatniczego w USA
Co nas czeka w przyszłości?
Analitycy z największych instytucji finansowych, jak J.P. Morgan czy Goldman Sachs, są zgodni: perspektywy dla złota są bardzo dobre. Prognozy na lata 2025-2026 zakładają, że jeśli napięcia geopolityczne się utrzymają, a banki centralne nie przestaną kupować, cena złota może ustabilizować się na nowym, wysokim poziomie 3500-4000 dolarów za uncję.
Wnioski są proste: rynek złota się zmienił. Oprócz tradycyjnych czynników, takich jak stopy procentowe, pojawiły się nowe, potężne siły. Stałe zakupy banków centralnych, które chcą być bardziej niezależne finansowo, w połączeniu z nieustanną rywalizacją mocarstw, wywindowały ceny złota na nowy, wyższy poziom. Złoto przestało być tylko barometrem kryzysu – stało się stałym punktem odniesienia w świecie, w którym niepewność jest nową normalnością.
Sprawdź, czym jest i jak działa Goldsaver
Ekspert rynku złota z liczącym już ponad dekadę doświadczeniem w branży. W Goldenmark pełnił funkcję dyrektora ds. rynków międzynarodowych. Zwiedził świat i zobaczył wszystko (łącznie z legendarnymi dywanami jubilerów, z których wytapia się drobinki złota). W Goldsaverze pełni funkcję głównego analityka oraz filaru zespołu eksperckiego. Prywatnie wytrawny obserwator polityki, geopolityki i gospodarki.
