Monety bulionowe to obok sztabek jedna z dwóch podstawowych form, w jakich możemy nabyć złoto fizyczne. Przedstawiamy kompleksowy przewodnik po świecie inwestycji w złote monety bulionowe.
Czym są monety bulionowe?
Monety bulionowe (lub inwestycyjne, lokacyjne), to monety wykonane z metali szlachetnych o wysokiej czystości. Ich wartość wynika nie z walorów kolekcjonerskich, a z zawartego w nich kruszcu.
Pierwszą monetą bulionową był południowoafrykański Krugerrand wyemitowany po raz pierwszy w 1967 roku. Celem emisji monety było umożliwienie detalicznym inwestorom dostęp do złota fizycznego po cenie jak najbardziej zbliżonej do ceny giełdowej.
W kolejnych latach Krugerrand zdobył ogromną popularność, szczególnie w USA, gdzie w 1971 roku nastąpiło oddzielenie dolara od złota. Kiedy świat coraz bardziej sprzeciwiał się polityce apartheidu w RPA, na rynku zaczęły pojawiać się inne monety bulionowe: Kanadyjski Liść Klonowy (1979), Amerykański Orzeł (1986), Australijski Kangur (1986), Britannia (1987) i Wiedeńscy Filharmonicy (1989).
Zobacz także: Najwięksi producenci złotych monet
Kluczowe cechy monet bulionowych:
Cel inwestycyjny – monety bulionowe emitowane są z myślą o inwestorach, którzy chcą zabezpieczyć swój majątek w metalach szlachetnych. Monety bulionowe nie posiadają walorów kolekcjonerskich i nie są bite w ograniczonych nakładach – często wolumen ograniczony jest prognozowanym rocznym popytem.
Wysoka próba kruszcu – wg ustawy o VAT złoto inwestycyjne w postaci monet musi zawierać co najmniej 90 proc. czystego złota, jednak standardem rynkowym są próby 999 (99,9 proc. złota) lub 9999 (99,99 proc. złota). Wyjątkiem są Krugerrand i Amerykański Orzeł, które zawierają niewielkie domieszki miedzi lub miedzi i srebra. W dalszym ciągu zawierają jednak 1 uncję trojańską (31,1 g) czystego złota.
Standaryzowana waga – podstawowym standardem są monety o wadze 1 uncji trojańskiej (31,1 g) oraz jej części: 1/2 uncji, 1/4 uncji, 1/10 uncji i 1/20 lub 1/25 uncji. Wyjątek stanowią monety Krugerrand i Amerykański Orzeł, których waga wynosi 33,93 g, z czego 31,1 g to czyste złoto, a reszta to domieszki. Drugim wyjątkiem jest Chińska Panda, która w podstawowym wariancie posiada masę 30 g.
Monety bulionowe posiadają status legalnego środka płatniczego – posiadają więc nominał (wyjątkiem jest Krugerrand, który nie posiada wybitego nominału, jednak posiada status prawnego środka płatniczego, którego wartość opiera się na wycenie zawartego w nim złota). Często wartość nominalna jest znacząco niższa od wartości kruszcu zawartego w monecie. Przykładowo moneta Wiedeńscy Filharmonicy o masie 1 uncji, posiada nominał 100 euro (ok. 430 zł), podczas gdy jej wartość rynkowa na dzień 26.08.2025 wynosi niecałe 13 tys. złotych.
Różnica między monetami bulionowymi a kolekcjonerskimi
Czym różnią się monety bulionowe od kolekcjonerskich? Monety kolekcjonerskie emitowane są najczęściej w seriach tematycznych, z mocno ograniczonym nakładem. Producenci prześcigają się w tym, aby ich wygląd był jak najbardziej atrakcyjny i ubogacony różnego rodzaju technikami (np. oksydacja, postarzanie etc.). Monety bulionowe nie posiadają tych wszystkich cech. Ich założenie jest bardzo proste – chodzi o nabycie złota.
Maciej Samcik
„Też używam tego rozwiązania. To dobry pomysł dla osób, które chcą lokować kapitał w fizycznym złocie, ale nie chcą lub nie mogą przeznaczać jednorazowo sporych pieniędzy na zakup kruszcu” więcej >
Dlaczego warto inwestować w monety bulionowe?
Monety bulionowe to obok sztabek jedna z dwóch podstawowych form, w jakich możemy nabyć złoto fizyczne. Korzyści z inwestowania w monety bulionowe będą zatem tymi samymi korzyściami, jakie wynikają z inwestowania w złoto fizyczne.
Ochrona przed inflacją
Złoto to jeden ze sposobów na ochronę swojego majątku przed utratą siły nabywczej.
Dywersyfikacja portfela inwestycyjnego
Złoto jest nisko lub ujemnie skorelowane z rynkami akcji i z dolarem amerykańskim. Jest także na swój sposób odwrotnie skorelowane z obligacjami. Atrakcyjność obligacji względem złota wzrasta, gdy rosną stopy procentowe, a są obniżane, to złoto zyskuje na atrakcyjności. To sprawia, że złoto świetnie nadaje się na bezpieczną część portfela.
Płynność i powszechna akceptacja
Złoto nie jest powiązane z żadnym konkretnym emitentem, a co za tym idzie, jest powszechnie akceptowane praktycznie na całym świecie. Sprzedaż złotych monet czy sztabek w dowolnym miejscu globu, nie powinna przysporzyć żadnych trudności.
Fizyczny majątek
Fizyczne złoto np. pod postacią monet, to także dywersyfikacja pod względem formy posiadanego majątku – większość swoich środków posiadamy dziś wirtualnie. Gotówka w banku, akcje na koncie maklerskim czy nawet obligacje – wszystko to funkcjonuje dziś jako zapis cyfrowy. Złoto to fizyczna forma majątku, która nie jest podatna np. na atak hackerski.
Sprawdź, czy złoto chroni przed inflacją
Korzyści podatkowe
Fizyczne złoto inwestycyjne posiada trzy podstawowe korzyści podatkowe:
- Jest zwolnione z podatku VAT.
- Nie jest objęte podatkiem od zysków kapitałowych (tzw. podatek Belki).
- Jeśli sprzedamy złoto po upływie 6 miesięcy od momentu zakupu, nie zostaniemy obciążeni również podatkiem dochodowym (PIT).
Jakie monety kupować?
Z definicji, monety bulionowe to tylko inna forma złota niż sztabki. Owszem, różnią się między sobą pewnymi cechami, które możemy preferować bardziej lub mniej. Mogą różnić się ceną, sposobem zabezpieczenia lub dostępnością.
Krugerrand (RPA)
Bita od 1967 roku, uchodzi za pierwszą monetę bulionową. Z tego tytułu cieszy się też największą rozpoznawalnością na świecie. Z uwagę na domieszkę miedzi i próbę 916, nieco mniej chętnie kupowana w Azji.
Do 1980 roku Krugerrand stanowił 80 proc. światowego rynku złotych monet.
Kanadyjski Liść Klonowy (Kanada)
Posiadający ogromne złoża złota Kanadyjczycy dość szybko postanowili pójść w ślady swoich kolegów z RPA. W 1979 roku zaczęli emitować złotą monetę z symbolem Kanady – Liściem Klonowym. Do dziś jest ona jedną z najbardziej rozpoznawalnych i najchętniej kupowanych monet bulionowych na świecie. Wprowadzony w 2014 roku system Bullion DNA jest jednym z najlepszych systemów zabezpieczających wśród monet bulionowych.
Amerykański Orzeł (USA)
Gdy w 1985 r. W ramach walki z apartheidem wprowadzono zakaz importu Krugerranda, US Mint rozpoczęła emisję własnej monety bulionowej – Amerykańskiego Orła. Jest to moneta, która w swoim wzornictwie nawiązuje do słynnej dwudziestodolarówki Double Eagle z lat 1907-1933. Podobnie jak Kurgerrand, Amerykański Orzeł bity jest z 31,1 g czystego złota oraz domieszki. W tym wypadku jest to 3 proc. srebra oraz 5,33 proc. miedzi. Masa monety wynosi zatem 33,93 g, a próba 916.
W 2021 roku US Mint po raz pierwszy w historii zmieniła wzór monety. Nowszy Amerykański Orzeł funkcjonuje na rynku jako typ 2.
Australijski Kangur (Australia)
Australia to trzeci największy producent złota po Chinach i Rosji. Nie dziwi zatem fakt, że Australijczycy w miarę szybko zdecydowali się wejść na globalny, detaliczny rynek handlu złotymi sztabkami i monetami. Kangur bity jest od 1986 roku, jednak przez pierwsze trzy lata jego rewers zdobił samorodek, a sama moneta nosiła nazwę „gold nugget” albo „australian nugget”. W 1989 roku Perth Mint wprowadziła zmianę, która pozwoliła monecie wypłynąć na międzynarodowe wody. Od tej pory monetę zdobił symbol Australii, czyli kangur, a sama moneta zaczęła być znana właśnie pod nazwą Australijski Kangur.
Britannia (Wielka Brytania)
Britannia to ostatnia moneta, która dołączyła do ścisłego kanonu złotych monet bulionowych. Jej emisja rozpoczęła się w 1987, a więc na dwa lata przed Wiedeńskimi Filharmonikami. Z początku moneta bita była ze złota próby 916, co być może przyczyniło się do mniejszej popularności na rynku europejskim. Od 2013 jest to już jednak złoto próby 9999. Wprowadzenie w 2021 roku m.in. mikrograwerunków, które znacząco zwiększały poziom bezpieczeństwa monety, sprawiło, że Britannia znacząco zyskała na popularności i obecnie zaliczana jest w poczet ścisłego kanonu.
Wiedeńscy Filharmonicy (Austria)
Monetę Wiedeńscy Filharmonicy emituje Mennica Austriacka od roku 1989. Przez ponad dekadę posiadała ona nominał w szylingach austriackich. Od 2002 roku, wraz z przyjęciem przez Austrię waluty euro, moneta zyskała nominał 100 euro. Dzięki temu dziś określana jest jako pierwsza moneta bulionowa z nominałem w euro. Zdecydowanie bardziej popularna w Europie niż na świecie. Warto jednak podkreślić, że w krajach niemieckojęzycznych, cieszy się ona większą rozpoznawalnością i popularnością niż pozostałe monety.
Zobacz także: Odbiór uncji złota w postaci monety
Jak i gdzie bezpiecznie kupować monety bulionowe?
Chcąc kupić bezpiecznie złoto inwestycyjne, należy kierować się trzema prostymi zasadami:
- Wybieraj wiarygodnych i sprawdzonych dostawców – bezpieczeństwo i sprawdzony partner są warte więcej niż oferta niższa o 50 zł.
- Wybieraj produkty renomowanych mennic – jeśli chodzi o monety, najlepiej ograniczyć się do powyższych sześciu.
- Pamiętaj, że na rynku złota nie ma dużych promocji – unikaj podejrzanie atrakcyjnych ofert.
Jak przechowywać monety bulionowe?
Pojedyncze monety sprzedawane są w tzw. kapslach, czyli małych, plastikowych opakowaniach. Chronią one monetę przed zarysowaniami, na które czyste złoto jest podatne. Kupując większe ilości monet (10 lub 20 uncji) najpewniej otrzymamy je w tubie. Pojedyncze monety nie są wówczas zapakowane w kapsle. W tubie umiejscowione są one na tyle ciasno, że nie powinno dość do zarysowania.
Zarówno pojedyncze monety w kapslach, jak i całe tuby, są przedmiotami stosunkowo niewielkimi. Oznacza to, że znalezienie miejsca do ich przechowywania w domu czy transport również nie powinny być kłopotliwe.
Dowiedz się, jak bezpiecznie przechowywać kosztowności
Podsumowanie
Złote monety bulionowe, to obok sztabek, jedna z najpopularniejszych form inwestycji w złoto fizyczne. W odróżnieniu od sztabek, monety posiadają znacznie wyższe walory estetyczne, a po wyjęciu z kapsla, możemy dotknąć jej bezpośrednio lub przez rękawiczkę bawełnianą (wyciąganie sztabek z certipacków nie jest rekomendowane). Moneta w kapslu jest też mniejszym przedmiotem niż sztabka w certipacku, zatem jest nieco poręczniejsza, łatwiejsza w ukryciu i w transporcie.
Inwestycja w złoto posiada szereg korzyści, takich jak zabezpieczenie majątku przed utratą siły nabywczej, zabezpieczenie przed kryzysami i zawirowaniami natury ekonomicznej, gospodarczej czy geopolitycznej, a także dywersyfikacja portfela.
Sprawdź, czym jest i jak działa Goldsaver
Ekspert rynku złota z liczącym już ponad dekadę doświadczeniem w branży. W Goldenmark pełnił funkcję dyrektora ds. rynków międzynarodowych. Zwiedził świat i zobaczył wszystko (łącznie z legendarnymi dywanami jubilerów, z których wytapia się drobinki złota). W Goldsaverze pełni funkcję głównego analityka oraz filaru zespołu eksperckiego. Prywatnie wytrawny obserwator polityki, geopolityki i gospodarki.
